Anasayfa / Haber & Güncel / Anayasa Mahkemesi 2013 Bireysel Başvuru İstatistikleri

Anayasa Mahkemesi 2013 Bireysel Başvuru İstatistikleri

Anayasa Mahkemesi, geçtiğimiz günlerde internet sitesinde 1 Ocak – 31 Aralık 2013 tarihlerine ilişkin bireysel başvuru istatistiklerini yayınladı. İstatistiklerin, başvurucuların formları esas alınarak hazırlandığı ve gayri resmi veriler olduğu bilgisi de vererilen istatistik tablolarına göre, 2013 yılında Anayasa Mahkemesi’ne 10.476 bireysel başvuru yapılmış. 2012 yılında yapılan 1642 başvuruya oranla 2013 yılında oldukça büyük bir artış olduğu görülüyor. Ancak on binin üzerindeki başvuru sayısına rağmen, 2013 yılında verilen ihlal kararı sayısı ise 27‘de kalmış. Bu da, haklarının ihlal edildiğini düşünen sayısıyla, hakları gerçekten ihlal edilen kişi sayısı arasında ciddi bir fark olduğunu gösteriyor. Belki ihlal sayısının az oluşunu olumlu olarak okumak mümkün ise de, haklarının ihlal edildiğini düşünen kişi sayısının fazlalığı da adalet sistemimiz yönünden düşünmeye dğer. Yazımızın devamında Anayasa Mahkemesi tarafından paylaşılan 2013 yılı istatistiklerini görebilirsiniz.

  • 2013 yılında Anayasa Mahkemesi’ne 10.476 bireysel başvuru yapılmış. Bunların 9897’si kayda alıınırken; 579 tanesi ise posta yoluyla yapıldığı için kayda alınmamış.
  • Kayda alınan başvurularını 6279’u avukat aracılığıyla yaparken, 3504 kişi de bireysel başvuru yoluna bizzat başvurmayı tercih etmiş.
  • Başvuru yollarında en çok mahkemeler kullanılmış. 7434 kişi mahkeme kanalıyla başvuru yaparken, 2439 kişi Anayasa Mahkemesi’ni bizzat başvuru yapmış. Yurt dışı temsilcilikleri aracılığıyla yapılan geçerli başvuru ise 24.
  • En çok başvuru ceza yargılamalarında görülüyor: 3475 başvuru. Bu da tüm başvuruların %35’ini oluşturuyor. Hukuk yargılamasına ilişkin 2703 başvuru yapılmışken, idari yargıda bu sayı 3250 olarak gerçekleşmiş. 1118 başvuru ise kanun yolları tüketilmeden yapılmış.
  • Kamu gücü işlem türüne göre başvuru istatistiklerine bakıldığında, 6380 başvurunun temyiz mahkemesi kararı üzerine yapıldığı görülüyor. Bu da tüm başvuruların %64’ü demek. İlk derece mahkemesi kararı üzerine ise 1201 başvuru yapılmış.
  • Başvuru istatistikleri, kesinleşme mercilerine göre de kategorize edilmiş. Buna göre 4017 başvuru ile en çok başvurunun Yargıtay kararlarına karşı yapıldığı görülüyor. Yargıtay’ı 2334 başvuru ile Danıştay izliyor. İlk derece mahkemesi kararlarına karşı 1770, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 527, Bölge İdare Mahkemesi 337 olarak belirtilmiş.
  • Belki de istatistiklerin en önemli kısmı olan ihlale ilişkin haklara göre bakıldığında, en çok başvurunun (bir başvuruda birden fazla hakkın ihlali söz kosunu olabileceği de dikkate alınmalıdır) adil yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla yapıldığı görülüyor: 10454 başvuru. Bunu 3277 başvuru ile mülkiyet hakkının ihlaline ilişkin başvurular izliyor. Diğer ihlal başvurularına ise başvuru sayısına göre şöyle sıralanıyor: Kanun önünde eşitlik 2838 başvuru; insan haklarına saygılı devlet 1390; temel hak ve hürriyetlerin korunması 997; özel hayatın gizliliği ve korunması 906; kişi hürriyeti ve güvenliği 763; yaşam hakkı 523; suç ve cezaların kanuniliği 291; seçme ve seçilme hakkı 270; düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti 245; toplantı hak ve hürriyetleri 242; işkence ve eziyet yasağı 200; din ve vicdan hürriyeti 132; diğer haklar ise 364 başvuru.
  • Başvuruların karar verme durumlarına göre istatistiklerine gelince: 2420 başvuruda komisyonlar tarafından kabul edilemezlik kararı verilmiş. 1376 başvuru için idari red kararı verilirken, 162 birleştirme kararı, 119 başvuruda bölümler tarafından kabul edilemezlik kararı, 46 ayırma kararı, 37 kayıt kapatma, 31 kabul edilebilirlik kararı ve 27 başvuruda ihlal kararı verilmiş. 3 başvuru için ise feragat nedeniyle düşme kararı verilmiş.

İstatistik tabloları için: Anayasa Mahkemesi 2013 Yılı Bireysel Başvuru İstatistikleri

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN

Hukuk Sokağı kurucusu, editörü. Avukat, arabulucu, hukukçu bilirkişi.

Ayrıca bknz.

Anayasa Mahkemesi’nin Kısmen İptal Ettiği 5651 Sayılı Kanuna İlişkin Kararı Yayımlandı

Anayasa Mahkemesi’nin 08/12/2015 tarihinde 5651 sayılı kanuna ilişkin kısmi bir iptal kararı verdiğini daha önce …