Anasayfa / Adliye / Dijitalleşen Hukuk Nereye?

Dijitalleşen Hukuk Nereye?

Baştan söylemeliyim, bu yazı, başlıktaki sorunun yanıtını vermeyecek. Aslında buna net bir cevap vermek de şu an pek mümkün görünmüyor. Dijitalleşme, pek çok sektörü baştan aşağı değiştirdi veya kuralları yeniden koydu. Hukuk alanında da dijitalin etkisi her geçen gün artarken, bunun neleri değiştireceğini hep birlikte göreceğiz.

Financial Times’da bir haber vardı, İngiltere’de dijitalleşmenin etkisiyle hukuk sektöründe 31.000 kişilik istihdam azalışı yaşanmış. 20 yıl içinde bu sayının 100.000’e çıkacağı tahmin ediliyormuş. Bizde böyle bir istatistik var mı bilemiyorum ancak UYAP’ın doğrudan adli personel istihdamına etki yaptığını düşünüyorum. Mübaşirleri tedirgin edecek gelişmeler yaşanırken, belki de ilerleyen dönemde mahkemelerde katip görmeyeceğiz.

Biz bu topraklarda işlerimizi yürütebilmeyi UYAP’ın ‘kesilmemesine’ endekslemişken, gelişmiş ülkelerde artık yapay zekanın getirecekleri konuşuluyor, tartışılıyor. Yeni aldığı bir davada yüzbinlerce emsal içtihat ve kanun, yönetmelik vb. arasında boğulmadan bir sanal asistan ile araştırma yapma kolaylığını kim istemez? Linkini bulamadım ama Almanya’da geliştirilen bir yazılım ile, bilgi verilen uyuşmazlık ile ilgili yüzbinlerce içtihat arasından arama yaparak, mahkemeye verilecek dilekçe örneğini hazırlayan bir yazılım geliştirildiğini duymuştum. Av. Gökhan AHİ’nin de belirttiği gibi: “Hukuk dünyası yapay zeka kullanmaya hazırlanmalı.”

Yapay zeka demişken, Mayıs ayında çıkan bir habere göre ABD’de hukuk davalarında kullanılmak üzere IBM tarafından ROSS adlı bir sanal robot geliştirildi. Baker & Hostetler adlı bir hukuk firması, icra ve iflas davalarına hazırlık sürecinde avukatlara yardımcı olması için bu yazılımı kullanacağını açıkladı. Öğrenme kapasitesi olan yapay zekanın Amerika’nın en büyük dolandırıcılık davası Bernie Madoff duruşmasında kısmen kullanıldığı ve ROSS’un verdiği bilgilerin yararlı olduğu ifade ediliyor.

Geliştirilen bir başka “bot avukat” ise, 250 bin trafik cezası başvurusu içinden 160 bin tanesini olumlu sonuçlandırarak, kullanıcılarını milyonlarca dolar para cezasından kurtardı. DoNotPay adlı uygulama, New York’taki kullanıcıları sorular ve cevaplar ile yönlendirerek, trafik park cezalarına nasıl itiraz etmeleri gerektiğini gösteriyor.

Hukukçuların işlerini de makineler mi devralacak, ne dersiniz? Peki ya yapay zekanın karar alıcı makamın yerine geçmesi, yani hakimlik yapması nasıl olurdu? Yorum kısmını kullanarak katkıda bulunabilirsiniz.

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN

Hukuk Sokağı kurucusu, editörü. Avukat, arabulucu, hukukçu bilirkişi.

Ayrıca bknz.

İş Mahkemeleri Kanunu Resmi Gazete’de Yayımlandı

TBMM Genel Kurulu’na 12 Ekim 2017’de 7036 sıra numarası ile kabul edilerek yasalaşan İş Mahkemeleri Kanunu, bugünkü …