Anasayfa / Avukat / Kambiyo Senetlerinde Yapılan Hatalar – 2

Kambiyo Senetlerinde Yapılan Hatalar – 2

Kambiyo senetlerinde yapılan hatalar kısmında bugün yine kısa ama önemli bir konuya değineceğim.

Kıymetli evraklardan olan Çeklerin muhatabına ibrazından evvel ödenip ödenmeyeceği konusunda belirsizlik mevcuttur. Lakin yine çeklerde hamil, çekin ödenmesi amacıyla öncelikle çeki muhataba ibraza mecburdur. Sonrasında hamil, kendisine karşı sorumlu olanlara karşı takibe başlayabilmesi için TTK kanunu çerçevesinde senette olduğu gibi çekte de protesto çekmesi gerekir mi buna bakacağız.

TTK ‘NUN MADDE 714- (1) Kabul etmemenin veya ödememenin, kabul etmeme veya ödememe protestosu denilen resmî bir belge ile belirlenmesi zorunludur.

Bonolarda, keşideci protesto edilmediği takdirde hamil, kabul eden kimse hariç olmak üzere cirantalara karşı müracaat hakkını kaybeder.

Aynı duruma çekler için bakacak olursak, kural olarak 6762 sayılı Kanunun 707. maddesinde ;

Çek, görüldüğünde ödenir. Buna aykırı her hangi bir kayıt yazılmamış hükmündedir.Keşide günü olarak gösterilen günden önce ödenmek için ibraz olunan bir çek ibraz günü ödenir.

İbraz edildiğinin kanıtı ve dolayısı ile cirantalara karşı hamilin başvurmasının hukuk dayanağı TTK yer alan Hamilin başvurma hakları başlığı altında bulunan,

“MADDE 808- (1) Zamanında ibraz edilmiş olan çekin ödenmemiş olduğu ve ödememe hâli;
a) Resmî bir belge, “protesto” ile,
b) Muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle, çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla,
c) Bir takas odasının, çek zamanında teslim edildiği hâlde ödenmediğini tespit eden tarihli bir beyanıyla,
sabit bulunduğu takdirde hamil; cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma haklarını kullanabilir.” maddesinde açıklanmaktadır.

Dolayısıyla, bir çek süresi içinde ibraz edilmiş bulunmasına rağmen, muhatap banka tarafından ödenmemesi halinde müracaat hakkı doğar. Hamilin bu hakkını kullanabilmesi için çeki, muhatap bankaya süresinde ibraz etmesi ve ödenmeme halinin de resmen tespiti gereklidir.

 Çek niteliğinde olmadığı ve(veya) yetkili hamilce ibraz edilmediği için muhatap bankaca ödenmeyen bir senet için hamilin TTK m 808 vd. maddelerine göre müracaat borçlularına başvurma hakkı yoktur. Aynı şekilde süresi içinde ibrazda bulunmayan ve süresi içinde ibrazda bulunmasına rağmen bu süre içinde ödenmediğini TTK’nun öngördüğü şekillerde tespit ettiremeyen hamilin müracaat hakkı bulunmamaktadır.

Çeklerde cirantalara karşı takip başlatmadan önce usulünce bu kanuni gerekleri yerine getirmeniz , başlatııcağınız takibinizin iptal edilmesinin de önüne geçecektir.

Yazar: Av.Volkan KAYA

İstanbul Barosunda Avukat. Yazar ve Şair.