Anasayfa / Eğitim / Koç Hukuk Anayasa Hukuku Mid-Term 1 Soruları (2005/06)

Koç Hukuk Anayasa Hukuku Mid-Term 1 Soruları (2005/06)

Bu sınav soruları, Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Sayın Doç. Dr. Kemal GÖZLER’in izniyle yayınlanmıştır. Soru ve cevapların orijinalinin yayınlandığı adres : www.anayasa.gen.tr

 


 

 

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU
Mid Term 1 
(28 Mart 2006) (Doç. Dr. Kemal Gözler)

Ad Soyad:
No:

TALİMAT: 1982 Anayasası metnini kullanmak serbesttir. Her sorunun değeri sorunun yanında belirtilmiştir. Süre 50 dakikadır. Lütfen okunaklı yazınız. Sadece istenilene cevap veriniz. Küçük küçük ve sık satır yazmayınız.

SORULAR

1. Türkiye’de otomobil sürmek için “sürücü belgesi” almak gerekir. Bu, temel hak ve hürriyetlerin kullanılması sistemlerinden hangisine örnektir? Sadece sistemin ismini yazınız. (5 puan)


2. 
1961 Anayasanın yargı alanında getirdiği iki yeniliği yazınız. (5 p.)

a)

b)

 

3. Bir kanunun kabulü için yapılan oylamada TBMM Genel Kurulunda 210 kabul, 190 ret, 30 çekimser oy çıkmıştır. Bu oylamada Anayasanın aradığı karar yetersayısı var mıdır? (5 p). (Önce şıklardan birisini seçin. Sonra gerekçesini yazın). A) Karar yeter sayısı vardır. Anayasaya bir aykırılık yoktur.     B) Karar yetersayısı yoktur. Çünkü,

 

 

 

4. 1924 Anayasasının benimsediği demokrasi anlayışı nasıldı? Bu anlayışın sadece ismini yazınız. (5 p)

 

Aşağıdaki dört test sorusu (5-8) önceki yıllarda sorulmuş hakimlik sınavı soruları esas alınarak hazırlanmıştır:

5. 1982 Anayasasına göre, Cumhurbaşkanının yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları bir kez daha görüşülmesi için TBMM’ye geri gönderme yetkisi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? (5 p)

A) Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanunu TBMM’nin aynen kabul edebilmesi için, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun oyu gerekir.

B) Cumhurbaşkanı dilerse kanunun tümümü değil, sadece uygun bulmadığı hükümlerini TBMM’ye geri gönderebilir.

C) Cumhurbaşkanının yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunu bir kez daha görüşülmesi için TBMM’ye göre gönderebilmesi için Başbakan ve ilgili bakanın imzası gerekir.

D) Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi veren bir yetki kanununu bir kez daha görüşülmesi için TBMM’ye geri gönderemez.

E) Cumhurbaşkanını geri gönderme yetkisini 20 gün içinde kullanmalıdır.

 

6. 1982 Anayasasına göre, TBMM’nin aşağıdaki işlemlerinden hangisi bir “parlamento karan” değildir? (5 p)

A) TBMM İçtüzüğünde değişiklik yapılması     D) Bir milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması

B) Cumhurbaşkanının seçilmesi                     E) Bir bakanın Yüce Divana sevk edilmesi

C) Bir milletlerarası antlaşmanın onaylanmasının uygun bulunması
;

7. Olağanüstü hallerde, temel hak ve özgürlükler için Anayasada öngörülmüş bulunan aşağıdaki güvencelerden hangisi kaldırılabilir?  (5 p)

A) Dernekler önceden izin alınmaksızın kurulurlar.
B) Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez.
C) Suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.
D) Kişinin maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamaz.
E) Kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.

8. Milletvekilliği sırasında 2 yıl hapis cezası ile kesin hüküm giyen milletvekilinin durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğru bilgidir? (5 p)
A) Bu durumda milletvekilliği başkaca bir işleme gerek kalmadan kendiliğinden düşer.
B) Milletvekilliğin düşmesine Yüksek Seçim Kurulu karar verir.

C) Milletvekilliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu karar verir.

D) Bu durumda milletvekilliği, bu husustaki kesin mahkeme kararının TBMM Genel Kurula bildirildiği anda düşer.

E) Bu milletvekilinin milletvekilliği düşmez; aldığı cezanın yerine getirilmesi de milletvekilliği sıfatının sona ermesine bırakılır; milletvekilliği süresince zamanaşımı işlemez.

9. Varsayalım ki TBMM çıkardığı bir kanunla şöyle bir düzenleme yapmıştır: “Türkiye’de yabancılar dernek kurabilmesi veya kurulmuş bir derneğe üye olabilmeleri İçişleri Bakanlığının iznine bağlıdır”.  (10 p) Bu düzenleme Anayasaya uygun mudur? Neden?    A) Anayasaya uygundur.         B) Anayasaya aykırıdır. Çünkü,

10. A) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini çiğnediği kanaatine varırsa hükmedebileceği müeyyide nedir?  B) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olan işlemini iptal edebilir mi? C) Bir Türk Mahkemesinin kararının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olduğu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararıyla tespit edilirse, hakkında karar verilen kişinin Türk Mahkemesi kararına karşı yapabileceği bir şey var mıdır? (10 p)

A)

B)

C)

11. Varsayalım ki gelecek genel seçimler 2007 yılının Kasım ayının ilk Pazar günü yapılacaktır. TBMM, 1 Şubat 2007 günü seçim kanununda değişiklik yaparak nispi temsil seçim sistemini terk etmiş ve tek-isimli-tek turlu  çoğunluk sistemini kabul etmiştir. Ayrıca aynı kanunla ülke genelindeki % 10’luk seçim barajını da kaldırmıştır. Kasım 2007 seçimleri,  çoğunluk sistemine göre yapılmış ve  keza %10’luk baraj da uygulanmamıştır. Bu olayda anayasaya bir aykırılık var mıdır? (10 p). A) Anayasaya aykırılık yoktur.         B) Anayasaya aykırılık vardır. Çünkü,

 

12. TBMM bir kanun çıkararak T. C. Ombudsmanlık Başkanlığı kurmuştur. Anamuhalefet partisi bu kanuna karşı süresi içinde ve usûlüne uygun olarak Anayasa Mahkemesinde iptal davası dava açmıştır. Anamuhalefet Partisi böyle bir kurumun Anayasada yer almadığını o nedenle bu Kanunun Anayasaya aykırı olduğunu iddia etmektedir. Bu kanun, Anayasaya aykırı mıdır?   A) Anayasa aykırıdır.     B) Anayasaya aykırı değildir.   Çünkü, 

13. Ekte dağıtılan Diyarbakır Altıncı Ağır Ceza Mahkemesinin 6 Mayıs 2005 tarihli kararının Anayasamıza uygunluğunu tartışınız. (10 p)

 

 

14. Ekte dağıtılan Murat Yetkin’in Radikal Gazetesinin 2 Aralık 2005 tarihli sayısında yayınlanan “Sürpriz Seçim Olabilir mi” balıklı yazısını anayasa hukuku açısından değerlendiriniz.

Etrafınızdaki arkadaşlarınızın ismini yazınız. Ön:            Arka:               Sağ:                Sol:
Sorular ve cevaplarına dersin web sayfasından ulaşabilirsiniz (http://home.ku.edu.tr/~kgozler/law104.htm)


LAW 104 Mid Term 1. 28 Mart 2006, Ek Sınav Malzemesi

Soru 13 İçin Metin: Diyarbakır Altıncı Ağır Ceza Mahkemesinin 6 Mayıs 2005 Tarihli Kararı.- “Talebin kabulü ile yurt dışı bağlantılı olarak illegal silahlı terör örgütlerinin yasadışı faaliyetlerine yönelik olarak faillerin belirlenmesi, ele geçirilmesi ve suç delillerinin elde edilmesi ve eylem planlamalarının önceden öğrenilmek sureti ile engellenmesi başka yollarla mümkün olmadığından yurt dışı çıkışlar ve girişler dahil olmak üzere, Telsim, Turkcell, Avea, Türk Telekom AŞ uzak mesafe telefon hizmeti vermeye yetkili A, B, C tipi lisansı olan iletişim şirketleri tarafından işletilen ve telefon üzerinden yapılan iletişime ait tüm detay kayıtlarının (cell id, data hattı, imai, ams, mms, gprs üzerinden internete bağlanma bilgileri) MİT Müsteşarlığı’nca alınması ve incelenmesi hususunda Anayasa’nın 22. maddesi ile 4422 sayılı yasanın 2, 4, 11 ve 16. maddeleri uyarınca izin verilmesine karar verildi.”  (Vatan, 1 Haziran 2005; Hürriyet, 2 Haziran 2005).

İzleme’nin terim sözlüğü

Cell id: Telefon üzerinde kullanıcıya görünen semt adı. Aslında iletişim için hangi baz istasyonun kullanıldığını gösterir. Cell id ile konuşmayı yapanın o sırada hangi semtte bulunduğu tespit edilir.

Data hattı: Bilgisayarlara uzaktan bağlanıldığında iletişimi hızlandıran özel bilgi aktarma hattı.

IMEI: Cep telefonunun seri numarası.

AMS (Akıllı mesaj servisi): Bilgisayar üzerinden internet sayesinde bir yada birden çok kişinin cep telefonuna aynı anda kısa mesaj gönderen sistem.
MMS (multimedya mesaj servisi): Kısa mesaj sadece yazılı mesaj gönderirken bu servisle sesli görüntülü mesaj göndermek mümkün olur.

GPRS (General Packet Radio System): İnternete cep telefonuyla hızlı bağlanmak için sistem.

VoIP: Telefon görüşmelerini mesafeden bağımsız olarak internet üzerinden sağlayan teknoloji. İletişim için telefon yerine internet hatları kullanıldığı için görüşme maaliyetleri düşer.

IP sunucu karşı sunucu bağlantıda kullanılan telefon bağlantısı: Internet protokol kelimelerinin kısaltılmasıyla oluşan IP dinamik ve statik olarak ikiye ayrılır. Dinamik IP sürekli değişirken statik IP internet sunucu bilgi sayarlarda kullanılır. Cep telefonu ile IP’si bilinen bilgisayara uzaktan bağlantı kurulur.

 

Soru 14 İçin Metin

Sürpriz seçim olabilir mi?
Murat Yetkin 
AKP’nin seçimi öne almamak için nedeni çok. Ancak her şey 2006’nın ilk yarısında belli olacak
 
Radikal, 02/12/2005

AKParti hükümetinin 2006 bütçesi çerçevesinde önüne koyduğu icraat programını alt alta koyunca ilk akla gelen, hükümetin seçime gitme hazırlığı yaptığı oluyor. Ayrıntılarını haber sayfalarında okuyabilirsiniz, bugüne dek bu kadar popülist adımlar atan her hükümet, erken seçim söylentilerini önce yalanlamış, ancak kısa süre sonra seçime gitmiştir.

Başbakan Tayyip Erdoğan ve hükümetinin ve AK Parti Meclis yönetiminin üyeleri, her fırsatta erken seçime gitmeyeceklerini, Türkiye’de son dönem, zamanında seçim yapan ilk iktidar olacaklarını, bu durumun da ülkedeki siyasi istikrarın göstergesi sayılacağını söylüyor.

Erdoğan’ın erken seçime gitmemek için bu siyasi söylem dışında nedenleri de var. Öncelikle, uluslararası sermaye çevreleri tarafından görülmemiş övgülere yol açan ekonomik politikadaki gidişin seçim ortamının belirsizliğiyle tavsamasını istemiyorlar. Gelecek yılın Avrupa Birliği, Kıbrıs ve Kürt meseleleri başta olmak üzere yeterince siyasi sorunlarla dolu olacağı zaten görüldüğünden, bunların üzerine bir de seçim ortamının getireceği sorunların eklenmesini istemiyorlar.

Ancak, AK Parti kurmaylarının seçime gitmek istememesindeki asıl neden, Ankara’daki yaygın inanca göre 2007’deki cumhurbaşkanlığı seçimi.

Bu konuyu, parti içi dar sohbetlerde bile açtırmak istemediğine dair bilgiler var, ama Erdoğan belli bir düzeye ulaşan her Türk siyasetçisi gibi Çankaya Köşkü’ne yerleşmek istiyor.

Erdoğan’ın Çankaya’ya çıkmasına yönelik eleştiriler iki başlık altında toplanabilir. Birincisi, ideolojik-psikolojik nedenler: Özetle, Tayyip beyin eşi Emine hanımın türbanlı olması. Bunun, Atatürk Türkiye’sinin kodlarına indirilmiş ciddi bir darbe olacağını öne sürenler var. Öte yandan buna bir anayasal ve yasal engel bulunmuyor. İkincisi ise siyasi öngörülere dayanıyor. Bu öngörü ve iddiaları en net şekliyle CHP lideri Deniz Baykal dile getiriyor. Şöyle özetlenebilir: ‘Erdoğan’ın cumhurbaşkanı seçilmesi o kadar önemli değil. Önemli olan bu Meclis’in cumhurbaşkanını seçmemesi. Bu Meclis’in seçeceği AK Parti çizgisindeki bir cumhurbaşkanı (Eşleri türbanlı olmayan Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül veya Devlet Bakanı Mehmet Aydın gibi bir isim de olsa), cumhurbaşkanlığı yetkileri içinde olan Anayasa Mahkemesi üyesi atama konusunda parti çizgisi dışına çıkmayacaktır. Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesi birkaç yıl içinde AK Parti’nin çeşitli ittifaklarla Meclis’ten geçirebileceği ve yasal sistemi İslami kurallarla donatma amaçlı yasal düzenlemeleri ‘Anayasa’ya aykırılık’ nedeniyle geri çeviremeyecek duruma gelecektir. Amaç budur.

Bu senaryoya, giderek daha çok konuşulur olan şu ekleme de yapılıyor: Bu aşamada, başkanlık sistemi devreye girecektir. Dolayısıyla Erdoğan ilk aşamada cumhurbaşkanı olmayı değil, birkaç yıl daha bekleyip Türkiye’nin ilk başkanı olmayı hedeflemektedir.

Başkanlık sisteminin Türkiye için de, muhalefetteki CHP için de mutlaka kötü olacağı yolundaki bakışın doğruluğu henüz yeterince tartışılmış değil. Ancak bu senaryo, AK Parti’nin erken seçime gitmek istememesinin gerekçesi olarak sunuluyor. CHP, belki de bu yüzden önceki gün, 2006’da seçim olacakmış gibi çalışmalara başlama kararı aldı.

Öte yandan, AK Parti’nin en üst kademelerinden sızan bilgiler, partinin ağır toplarının artık erken seçim soruları ve söylentilerini yalanlamakta eskisi kadar katı olmadıkları, hatta kimi durumlarda, soruları yanıtsız bıraktıkları yönünde. Eğer AK Parti yönetim kademelerinde erken seçim bir ihtimal olarak dahi senaryolara dahil edilmişse, ya da edilmek üzereyse, bunun için fazla bir vakit yok.

Anayasa’ya göre, seçimin normal zamanından önceki bir yıl içinde erken seçim yapılamıyor. Yani bir erken seçim olacaksa, bunun en son tarihi Kasım 2006 başı olabilir. (En son seçimin tarihi 3 Kasım 2002 idi.) Yine Anayasa ve yasalara göre, Meclis’in seçim kararı alması ile seçimlerin yapılması arasında en az doksan gün olmak zorunda. Bu da bizi üç ay geriye doğru giderek temmuz sonuna getiriyor. Yani Türkiye bir erken seçime gidecekse bunun kararının 2006’nın ilk yarısında, Meclis tatile girmeden önce alınması zorunluluğu var.

Tekrarlamak gerekir ki, 2006 zor bir yıl olacak ve ne olacaksa ilk yarısı içinde olacak.

Kaynak: http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=171714

 

Sorular ve cevaplarına dersin web sayfasından ulaşabilirsiniz (http://home.ku.edu.tr/~kgozler/law104.htm)

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN
Avukat, Arabulucu. Hukuk Sokağı ve Emsal.co kurucusu.

Ayrıca bknz.

Koç Hukuk Anayasa Hukuku Final Soruları (2006/07)

Bu sınav soruları Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Sayın Doç. Dr. Kemal GÖZLER’in izniyle …

X