Anasayfa / Eğitim / Şirketler Hukuku Özet Çalışma Notları

Şirketler Hukuku Özet Çalışma Notları

Word formatında indirmek için tıklayınız.ŞİRKETLER HUKUKU ÖZET ÇALIŞMA NOTLARI

Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) şirket tanımına yer verilmemiştir. Borçlar kanunu’nda ise sadece adi şirket tanımına yer verilmiştir.

Şahıs şirketleri sadece ticari işletme işletmek amacıyla kurulurlar, sermaye şirketleri ise her türlü amaçla kurulabilirler.

Adi şirket bir yana bırakılırsa ticari şirketlerin kuruluşlarına ilişkin sözleşmelerin resmi şekilde yapılması geçerlilik şartıdır. (noter + tescil) adi şirket ise esaslı noktalarda anlaşma ile kurulmuş olur.

Paylı komandit şirket ve anonim şirketi en az 5 diğer şirketler en az 2 kişi ile kurulur. Limited şirkette en fazla 50 kişi ortak olabilir.

Devlet memurlarının komandit şirketlere komanditer ortak, anonim ve limited şirketlere yönetici sıfatı taşımaksızın ortak olmasında her hangi bir sakınca yoktur.

Şahıs şirketlerinde emek ve ticari itibar sermeye olarak şirkete konabilir. Ancak sermaye şirketlerinde bu mümkün değildir.  Yani AŞ Ltd ŞTİ ortakları ve Paylı komandit şirketin komandite ortakları şirkete emek, ticari itibar muhasebeleştirilmesi mümkün olmayan şeyleri sermaye olarak getiremezler.

Sermaye ve malvarlığı birbirinden farklı kavramlardır. Sermaye statiktir. Malvarlığı ise her şeydir.

Şirketin unsurları şunlardır.
1- Sözleşme unsuru
2- Kişi unsuru
3- Sermaye unsuru
4- Ortak amaç unsuru (kazanç)
5- Ortak çaba unsuru

Şahıs şirketlerinde kişi ön plandadır. Ortaklar anlaşamadıkça sözleşeme değiştirilemez ve ortaklar arasında değişiklik yapılmaz. Sermaye şirketlerinde ise durum farklıdır burada oy birliği değil sermaye ve pay çoğunluğu dikkate alınır.

Şahıs şirketlerinde ortaklardan birinin ölümü, fiil ehliyetini yitirmesi, iflası, ya da şirketten ayrılması şirketi sona erdirir. (sermaye şirketlerinde ise şirket sona ermez)

Şahıs şirketlerinde aksine bir düzenleme yapılmadıkça ortaklar arasında kar ve zarar eşittir. Ticaret şirketlerinde de aynıdır. Bunun yanında her ortak kar ve zarara farklı miktarlarda da olsa katılmak zorundadır. Ancak bunun istisnası vardır. Sermaye olarak kendi emeğini getiren ortak eğer ortaklar kararlaştırırlarsa zarara katılmayabilir; ancak bu anlaşma içe karşı geçerlidir dışa karşı ben zarardan sorumlu değilim diyemez.

Ticaret şirketleri kuruluş işlemleri bittikten sonra ticaret siciline tescil edilmekle tüzel kişilik kazanır. Borçlardan da ilk önce tüzel kişilik sonra taahhüt ettikleri sermaye miktarı ile ortaklar sorumludur.

Sermaye yapısına göre şirketler:
1- Değişir sermayeli şirketler (şahıs şirketler; adi kolektif adi komandit) bu şirket artık günümüzde sadece kooperatiflerde vardır.
2- Sabit sermayeli şirketler (Sermaye şirketleri AŞ, Ltd Şti,) ; Esas sermayenin artırılması ya da azaltılması şirket kuruluşundaki merasime tabi tutulmuştur.
3- Kayıtlı Sermayeli Şirketler: Halka Açık AŞ ler SPK dan izin almak koşuluyla kayıtlı sermaye sisteminin kabul edebilirler. ( halka arz edebilmek için ya hisse senetlerinin satışa çıkaracak ya da ortak sayısını 250 den daha fazla yapacaktır.

Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden AŞ ler de sözleşmede belirtilen tavan miktara kadar artışı Yönetim Kurulu Kararı ile yapılabilir. Tavandan fazla artırıma Genel Kurul yetkilidir.

Kolektif şirket ortakları ile komandit şirketin komandite ortakları gerçek kişi olmak zorundadır. Komanditerler ancak tüzel kişi olur.

Gizli şirket adi şirketin bir alt türüdür. Mesela kişi devlet memuru olduğundan ya da başka bir sebepten dolayı dışa karşı görünmemektedir. Karşı taraf şirkette 3 kişi yerine 2 kişi görmektedir. Bir kişi gizlenmektedir. Bu durumda gizli şirket her bakımdan adi şirket hükümlerine tabidir. Konsorsiyum da adi şirketin özel bir türüdür.

Adi şirkete bir yönetici seçilebilir ancak yöneticinin yetkisi olağan işlerle sınırlıdır. Temel işlemler ve olağanüstü işlemlerde oy birliği şartı esas olmaya devam eder.

Yöneticinin itiraz hakkı bunun yanında masraf ve ücret isteme hakkı vardır. Ücret almayan yönetici şirket işlerinde kendi işlerine göstermiş olduğu özeni göstermelidir. Ücret alan yöneticinin özen borcu ise daha ağırdır.

Yönetim hakkı ortaklardan birine (idareci ortak) verilmişse haklı sebep olmadıkça diğer ortaklar bu hakkı geri alamaz. Bu durumda haklı sebep varsa bir ortağın başvuru üzerine mahkeme kararı ile azil en uygun yoldur. Yönetici sıfat olmadan ortak şirket hesabına işlemler yaparsa bu vekâletsiz iş görme olur.  Ortaklar dışarıdan birini yönetici seçmişlerse o kişi hakkında ticari mümessil hükümleri uygulanır ve bu çerçevesinde görevden alınabilirler. Bu durum aynen kolektif şirket için de geçerlidir.

Adi şirkette kendisine yönetim yetkisi verilen ortak olağan işlerde şirketi ve diğer ortakları 3. kişilere karşı temsil edebilir. Adi şirkette temsilci şirketi doğrudan ya da dolaylı olarak temsil edebilir. Birden fazla idareci ortak varsa bunlar beraber hareket etmelidir. Biri kendisi hareket etmişse diğer idareci ortağın itiraz hakkı vardır. Ortak idareci değilse itiraz hakkı yoktur.
Adi şirkete yönetici atanmamışsa hep birlikte hareket etmelidirler.

Adi şirkete yeni bir ortağın girmesi tüm ortakların kararı ile olur. Yine bir ortağın hissesini devretmesi ya da iştirak ettirmesi de tüm ortakların kararı ile olur oy birliği sağlanamazsa ancak ALT KATILIM olmuş olur.

Adi şirketten çıkmada tüm ortakların kararı ile olur. Sözleşme belirli süreli ise ortak sürenin sonuna kadar bekler sürenin sonuna kadar beklemek istemezse şirketin feshini ister bu durumda diğer ortakların zararlarını karşılamak zorundadır. Sözleşme belirsiz süreli ise yine çıkmak isteyen ortak mahkemeden şirketin feshini ister ve burada tazminat ödemeden şirketten ayrılır.

Ortağı şirketten ihracı gene oybirliği ile olacağından pek mümkün değildir. Bu nedenle haklı sebeplerin varlığı halinde ihraç mahkemeden istenir. Ya da fesih yoluna gidilir ve yeniden bir şirket kurulur.

Adi şirkette ve kolektif şirkette infisah sebepleri:
1- Şirketin amacına ulaşması veya amacına ulaşmasının imkânsızlaşması
2- Ortağın ölümü (koll. Şirkette mirasçılarının devam ettireceğine ilişkin biri husus varsa mirasçılar bu konuda serbesttir diğer ortakların kabul etmeme gibi bir hakkı yoktur)
3- Ortağın iflası, kısıtlanması veya tasfiye bakiyesinin haczi (adi şirketin tüzel

Şirketler Hukuku Özet Notları

Yazar: Konuk Yazar

Ayrıca bknz.

Ceza Hukuku Özet Çalışma Notları

CEZA GENEL – ÖZEL – USUL HUKUKU İmar Kirliliğine neden olma suçu yayımı tarihinde (26.06.2004)Çevrenin …

X