Anasayfa / Avukat / Avukatlık Kanunu Değişiyor 1: Mesleğe Kabul, Sınav, Staj

Avukatlık Kanunu Değişiyor 1: Mesleğe Kabul, Sınav, Staj

Yeni Avukatlık Kanunu, uzun zamandır tartışılmakta ve kanunun yazım süreci devam etmekteydi. Türkiye Barolar Birliği’nin de yazım sürecinde görüş ve değerlendirmelerde bulunduğu taslağın yazımının 18.04.2014 tarihi itibariyle tamamlandığı Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürlüğü tarafından açıklandı. TBB internet sitesinde 22.04.2014 günü yapılan duyuruda, taslağın yazım çalışmalarının sona erdiği bildirilerek Baro Başkanlıklarına taslak hakkındaki görüşlerinin sorulması için yazı gönderildiği bilgisi verildi. Ayrıca TBB, taslağa ilişkin ek görüşlerine de yer verdi. Taslak yasalaşırsa, 1969 yılından bu yaana uygulanmakta olan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu değişmiş olacak. Hukuk Sokağı için, 80.000’in üzerinde avukatı ilgilendiren yasayla ilgili olarak değişiklikleri belirten bir yazı dizisi hazırlamanın iyi olacağını düşündüm. Okurlarımız da sayfanın altında yer alan yorum bölümüyle fikirlerini belirterek içeriğimizi zenginleştirebilirler.

Öncelikle, yeni Avukatlık Yasası Taslağı tam metni için: Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürlüğü

Mevcut Avukatlık Yasası metni: Türkiye Barolar Birliği

Yeni Avukatlık Yasası Ne Getiriyor?

Avukatlık Kanunu Taslağı ile mevcut 1136 sayılı yasada değişiklik yapılmıyor, son yıllarda değişen pek çok temel kanunda olduğu gibi yeni bir metinle karşılaşıyoruz. Yeni yasa taslağı 197 madde ve 7 geçici madde, 2 de yürürlük ve yürütme maddesinden oluşuyor. Bu yazı dizisinde yasa taslağının incelemesi yapılmamış, yalnızca yeni ve değişik hükümler belirtilmekle yetinilmiştir. Bu değişiklikleri kategoriler halinde sıralamak gerekirse:

Temel İlkeler

  • Avukatlığın, bir ticari faaliyet olmadığı vurgulanıyor (m. 2/3)
  • Avukatın amacı başlığı altında düzenlenen bilgi ve belge edinme hakkı, temel ilkeler bölümünden alınarak, ayrı bir madde halinde düzenlenmiş.

Avukatlığa Kabul

  • Mevcut kanunda, avukatlığa kabul şartları arasında yabancı bir hukuk fakültesinden mezun olanlar yönünden eksik kalan dersler için fark sınavında başarılı olmak koşulu yerine, denklik esası benimseniyor. Buna göre, denkliği kabul edilmiş bir yabancı hukuk fakültesinden mezun olmak, yeterli kabul ediliyor (m. 4/1-b)
  • Yeni yasa ile avukatlık sınavı da getirildiğinden, kabul şartları arasında avukatlık sınavından başarılı olmak şartı da sayılıyor (m. 4/1-ç)
  • Levhasına yazılmak istenen baro çevresinde ikamet etmek şartı, yeni yasa taslağında yer almıyor.
  • Çeşitli yüksek yargı organları ile hukuk fakültelerinde belli süre ile görev yapmış olanların avukatlık sınavı ve stajdan muaf olma süreleri 5 yıl olarak düzenleniyor. Aynı süre, Türk vatandaşı olan veya Türk vatandaşlığına kabul edilenlerden yurt dışında aynı görevlerde bulunmuş olup da Türkçe sınavından geçenler için de uygulanacak. Bu konuda istenecek evraklarla ilgili olarak Türkiye Barolar Birliği bir yönetmelik hazırlayacak (m. 4/3).
  • Mesleğe kabule engel hallerin sıralandığı 5. maddede, mevcut yasada bulunan “avukatlık mesleğina yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince bilinmiş olmak” hükmünde, “çevresince bilinmiş olmak” ibaresine yer verilmemiş (m. 5/1-c)
  • Avukatlığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut engeline sahip olmak, mesleğe kabulde engel olarak sayılmamış (m. 5/1-g)
  • Mevcut yasanın m. 5/2 hükmünde yer alan, m.5/1-a bendinde sayılan yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olanları cezası ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olsa da avukatlığa kabul edilmeyeceğine ilişkin fıkraya yeni yasa taslağında yer verilmemiş.
  • Ayrıca aynı suçlardan dolayı başlayan bir soruşturma nedeniyle avukatlığa kabul sürecinin kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceğine ilişkin hüküm, verilebilir olarak değiştiriliyor.
  • Mevcut yasa, avukatlıkla birleşebilen ve birleşemeyen işler olarak iki ayrı madde halinde düzenlenmiş iken; taslakta yalnızca avukatlıkla bağdaşan işlere ilişkin bir düzenleme getirilmiş (m. 6). Maddede ise bazı değişiklikler göze çarpıyor, örneğin, hukuk alanında profesör ve doçentlik ünvanına sahip olmak mevcut yasa gereği avukatlıkla bağdaşabilen işlerden iken, taslak bu kapsamı genişleterek “kadroya bağlı olmaksızın eğitim ve öğretim kurumlarında hukuk alanında ders vermek” olarak bir düzenleme getirmekte. Ancak yükseköğretim kadrolarında bulunan profesör ve doçentlerin yanı sıra, yardımcı doçentler de avukatlık yapabilecek ve bir avukatlık ortaklığında ortak olarak bulunabilecek (m. 6/3).
  • Başvuru üzerine, mesleğe kabul için yapılacak işlemler, yasa taslağının 7 ila 10. maddeleri arasında yer alıyor. Yasa ile düzenlenen usul, esasen mevcut yasadaki duruma paralel olarak düzenlenmiş ve kayda değer bir farklılık bulunmuyor.

Avukatlık Yemin Metni Değişiyor

  • Avukatlık ruhsatnamesinin alınması sırasında edilmesi gereken yemin metni değiştiriliyor. Taslağın 11/3 maddesi hükmünde belirtilen yemin metni şöyle: “Mesleğimi icra ederken, hukuka, ahlaka, mesleğin onur ve kurallarına uygun davranacağıma, adaletin gerçekleşmesi için hiçbir fedakârlıktan kaçınmayacağıma, savunmanın kutsallığı karşısında hiçbir engelden yılmayacağıma, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve demokratik değerlerden asla taviz vermeyeceğime, avukat meslektaşlarım ve tüm kamuoyu önünde namusum ve vicdanım üzerine andiçerim.”
  • Yeminin ardından ruhsatnamenin verilmesiyle avukatlık mesleğine kabul gerçekleşmiş olmakla birlikte, yeni yasa taslağı, avukatlık ünvanının kullanılabilmesi, avukatlık kimliği alınabilmesi ve fiili olarak avukatlık yapılabilmesi için bir baroya kayıtlı olmak koşulunu getiriyor (m. 11/6).

Avukatlık Kimliği Resmi Kimlik Hükmünde

Avukatlık kimliğinin resmi kimlik olarak kabul edilmememesine ilişkin uygulamada yaşanan sıkıntılar, avukatlık yasa taslağı ile sona erecek görünüyor. Zira, 12. madde, “…avukat ve avukat stajyeri kimlikleri, özel kanunlarda aksine hüküm olsa dahi, vakıflar, dernekler, şirketler, bankalar, tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabulü zorunlu resmî kimlik hükmündedir” hükmünü içeriyor.

Avukatlık Sınavı

Avukatlık Kanunu’nun en kararsız kısmı olan avukatlık sınavına ilişkin bölüm, yeni yasa taslağında da yer alıyor. Bu defa uygulanacağına kesin gözüyle bakılan avukatlık sınavına ilişkin olarak taslak üç maddede düzenleme yaparak, ayrıntıları TBB tarafından çıkarılacak yönetmeliğe bıkarıyor. Avukatlık mesleğine kabul için biri staj başlangıcında, diğeri bitiminde olmak üzere ikili bir sınav sistemi öngörülüyor. Buna göre:

  • Staja kabul sınavı, Adalet Bakanlığı, ÖSYM veya uygun görülecek bir kurum tarafından yapılacak.
  • Sınav yazılı olacak ve başarılı sayılmak için yüz üzerinden 70 puan almak gerekecek. Sınavın %80’ini hukuk soruları oluştururken, %20 oranında genel kültür sorulacak.
  • Avukatlık stajına kabul sınavı, fakültelerden mezuniyet ve aday yoğunluğu da dikkate alınarak yılda en az iki defa yapılacak (m. 13).
  • Avukatlığa kabul sınavı ise staj bitiminde, “stajın yeterliliğinin değerlendirilmesi ve avukatlığa kabul için” yapılacak.
  • Bu sınav da Adalet Bakanlığı, ÖSYM veya uygun görülecek bir kurum tarafından yapılacak.
  • Aynı biçimde, yüz üzerinden 70 puan alınmasının gerekeceği sınavın %80’ini hukuk ve %20’sini genel kültür soruları oluşturacak.
  • Bu sınav da yılda en az iki defa yapılacak.
  • Her iki sınava ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Avukatlık Stajı

Avukatlık Kanunu Değişiyor 2: Avukatın Hak, Yetki ve Ödevleri >>>

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN
Avukat, Arabulucu. Hukuk Sokağı ve Emsal.co kurucusu.

Ayrıca bknz.

Kredi Kartına Taksitle Vekalet Ücreti Dönemi Başladı

Son yıllarda teknolojik atılımlarını hızlandıran Türkiye Barolar Birliği, avukatların müvekkillerinden kredi kartı ile tahsilat yapabilmeleri için …

X