Anasayfa / Avukat / Avukatlık Kanunu Değişiyor 6: Disiplin Hükümleri

Avukatlık Kanunu Değişiyor 6: Disiplin Hükümleri

Taslağın dokuzuncu kısımında yer alan 100 – 126. maddeleri arasında avukatın disiplin işlemlerine ilişkin hükümler düzenleniyor. Taslağın 100. maddesi, Avukatlık onuruna, düzen ve gelenekleri ile meslek kurallarına uymayan eylem veya davranışlarda bulunanlarla, meslekî çalışmada görevlerini yapmayan veya görevinin gerektirdiği dürüstlüğe uygun şekilde davranmayanlar hakkında disiplin cezaları uygulanacağını düzenlemektedir. Bu hüküm, 1136 sayılı yasadaki düzenlemeyle aynı olmakla birlikte, taslakta disiplin işlemlerine ilişkin çok fazla olmasa da bazı farklılıklar göze çarpıyor. Aşağıda yalnızca bu farklılıklara değinmeye çalıştık:

Disiplin Cezaları

Taslak, 101. maddesi ile avukat hakkında verilebilecek disiplin cezalarını mevcut 1136 sayılı yasaya paralel olarak sayıyor:

  • Uyarma
  • Disiplin para cezası
  • Kınama
  • Meslekten geçici yasaklama
  • Meslekten çıkarma

Taslağın mevcut yasadan farkı ise, para cezasının, kınama cezasından sonra değil, önce uygulanması olarak göze çarpıyor. Ayrıca para cezası terimi, disiplin para cezası olarak değiştiriliyor. 1136 sayılı yasada işten çıkarma olarak belirtilen ceza ise, taslakta meslekten geçici yasaklama olarak ifade ediliyor.

101/6 hükmü, disiplin kuruluna bir takdir hakkı veriyor. Buna göre, disiplin cezası verilirken, disiplin suçunu oluşturan eylem ve davranışın ağırlığı, avukatın daha önce bir disiplin cezası almış olup olmaması, mesleki geçmişi ve davranışları, pişmanlık duyup duymadığı gibi davranışlar dikkate alınarak bir alt veya üst ceza verilebileceği gibi; eylem uyarma cezasını gerektiriyorsa, ceza verilmemesine de karar verilebilecek. Ancak, maddenin 2, 4 ve 5. fıkralarına ilişkin hükümler de ayrı tutuluyor.

Soruşturma Usulü

  • Baro yönetim kurulunun, disiplin soruşturması açılıp açılmamasına karar verme süresi, 1 yıldan 6 aya indiriliyor.
  • Soruşturmada bir yönetim kurulu üyesinin görevlendirilmesi esası, taslağa da alınmış. Bu üyenin vereceği rapor üzerine yönetim kurulu, disiplin kovuşturması açılıp açılmamasına karar verir.
  • Yönetim kurulunun yapacağı görüşmeye, soruşturmayı yürüten üye de katılır ve gerektiği takdirde sözlü açıklamalarda bulunabilecek.
  • Yönetim kurulunun, kovuşturma açılıp açılamayacağı hakkında bir hafta içinde karar vermesi zorunlu.
  • 109. madde, taslakta alternatif bir maddeyle birlikte ele alınmış. İlk metinde, 1136 sayılı yasadaki düzenleme korunmakla birlikte, alternatif olarak öngörülen maddede, baro disiplin kurulunun uyarma ve disiplin para cezası kovuşturmalarında yetkili olacağı; kınama, meslekten geçici yasaklama ve meslekten çıkarma cezalarında TBB Disiplin Kurulu’nun kovuşturmayı yürüteceğine ilişkin hüküm yer alıyor.
  • 110. madde hükmü, disiplin kurulunun inceleme süresini 1 yıldan 6 aya indiriyor. Ancak ceza davasının sonucunun beklenmesinin gerektiği haller saklı tutuluyor.
  • Tedbiren meslekten geçici yasaklama hususunun düzenlendiği 111. maddeye göre, hakkında meslekten çıkarma cezasını gerektirebilecek mahiyette bir eylem veya davranıştan dolayı disiplin soruşturması yürütülen avukat hakkında disiplin kurulu tarafından öncelikle ve acele olarak meslekten geçici yasaklama tedbirine başvurulabilecek. Ancak bunun için öncelikle ilgili avukata, usulüne uygun çağrı yapılması zorunlu. Bu karara karşı bir ay içinde TBB Disiplin Kurulu’na itiraz yolu açık. Ancak itiraz, kararın yürürlüğünü durdurmuyor. İtiraz incelemesi sırasında avukatın talebi üzerine veya re’sen duruşma yapılmasına karar verilebiliyor.
  • Baro disiplin kurulu tarafından meslekten çıkarılma cezası verilen avukat hakkında, karar kesinleşene kadar geçici olarak meslekten yasaklama tedbiri uygulanması da zorunlu kılınıyor.
  • Tedbiren meslekten geçici yasaklanan avukat, avukatlığa ilişkin hiçbir hak ve yetkiyi kullanamayacak.
  • Kabul edilmeme ihtimaline karşı 111. madde için, bir de alternatif madde hazırlanmış.
  • 112. maddeye göre, avukat hakkında ceza soruşturmasına başlanmış olmasının disiplin kararlarının uygulanmasına engel olmayacağı belirtiliyor. Ancak disipline konu bir eylem nedeniyle, aynı eylemden dolayı ceza davası açılmış ise, disiplin kararı dava sonuna kadar bekletilecek. Fakat yine de, meslekten çıkarmayı gerektirecek bir eylem söz konusu ise, geçici çıkarma tedbirine başvurulması mümkün.
  • Ceza davasının beraatle sonuçlanması halinde dahi disiplin soruşturması ve kovuşturması yapılması mümkün. Ancak eylemin gerçekleşmemiş veya sanık tarafından yapılmamış olması hali hariç tutuluyor.
  • Baro yönetim kurulu, mahkumiyetle sonuçlanan bir eylem nedeniyle disiplin kovuşturması açmak zorunda (m.112/4).
  • 112. maddeye de bir alternatif madde öngörülüyor.
  • Savunma hakkı, 117. maddede, 1136 sayılı mevcut kanuna uygun biçimde düzenleniyor. Yalnızca sürede bir değişiklik var. Buna göre, savunma için avukata en az iki haftalık bir süre veriliyor.

Disiplin Kurulunda Duruşma

Disiplin kurulunda avukatın talebi üzerine veya kurul tarafından re’sen alınacak karar ile gizli duruşma yapılabileceği mevcut yasada da yer alıyor. Taslak ile getirilen yenilikler ise:

  • Avukata, duruşmaya katılmazsa gıyabında duruşma yapılacağı ihtarı gönderilecek. Katılmazsa, duruşma yokluğunda yapılacak.
  • Duruşma, disiplin kurulu başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından tutanak altına alınacak.
  • Duruşma dışında dinlenen kimseler olmuş ise, bunlara ilişkin beyanların duruşmada okunması zorunlu.

Deliller

  • 114. madde, delillerin gösterilmesi ve incelenmesi ile değerlendirilmesi ve takdir edilmesinde disiplin kuruluna takdir hakkı tanıyor. Bu konuda, daha önceden verilmiş kararların herhangi bir bağlayıcılığının da olmayacağı vurgulanıyor.
  • Mevcut yasada bulunan tanık ve bilirkişi incelemesi, taslağa da alınıyor ve bunlara gönderilecek tebligatların, yine Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılması öngörülüyor.
  • Usulüne uygun biçimde gelmeyen veya kanuni bir dayanağı olmaksızın tanıklık ve bilirkişilik ile yeminden kaçınan kimseler hakkında CMK hükümlerinin uygulanacağı düzenleme altına alınıyor. Bu konuda verilecek kararlarda baronun bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Mahkemesi hakimi yetkili kılınıyor. Karar, disiplin kurulu tarafından oluşturulacak tutanak üzerinden verilecek.
  • Tanık veya bilirkişinin duruşmaya çağrılması veya istinabe yoluyla dinlenmesi konusunda disiplin kuruluna takdir yetkisi tanınıyor.
  • 115. maddede de TBB’nin taslak ile öngörülen yeni yapısına uygun bir alternatif madde daha öngörülüyor.

Karar ve İtiraz Yolları

  • Karara karşı 30 gün olarak belirtilen itiraz süresi, taslakta bir ay olarak geçiyor.
  • İtiraz üzerine dosyayı alan TBB Disiplin Kurulu, evrak üzerinden inceleme yapacak Ancak meslekten geçici yasaklama ve meslekten çıkarmaya ilişkin kararlarda avukatın talebi üzerine veya re’sen duruşma yapılmasına karar verilebilecek.
  • TBB Disiplin Kurulunun verdiği uyarma, disiplin para cezası ve kınamaya ilişkin kararlara karşı yargı yolu açılıyor.
  • Meslekten tedbiren geçici yasaklama, geçici yasaklama ve meslekten çıkarmaya ilişkin kararlar, Adalet Bakanlığı’na ulaştıktan itibaren iki ay içinde karar verilmezse veya onaylanırsa kesinleşecek. Ancak, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nda olduğu gibi, bakanlığın kararı geri gönderme yetkisi bulunuyor. TBB Disiplin Kurulu, kararı 2/3 çoğunlukla kabul ettiği takdirde karar mevcut yasada olduğu gibi onaylanmış sayılacak.
  • Yasanın 120. maddesine de yeni yapı çerçevesinde alternatif bir madde öngörülüyor.
  • Verilen ceza, meslekten geçici uzaklaştırma ise ve tedbiren geçici uzaklaştırma uygulanmışsa,121. madde hükmüne göre bu süre mahsup edilecek.

Diğer Hükümler

  • Mevcut yasada 4,5 yıl olarak belirtilen disiplin ceza zamanaşımı, taslağın 122. maddesiyle 5 yıl olarak belirleniyor.
  • Yeni bir hüküm olan 124. maddeye göre, tedbir mahiyetinde veya geçici olarak meslekten yasaklanmış olan avukatlar, ceza tarihinden itibaren gerek baro ve gerekse de TBB organlarında görev alamazlar, varsa devam eden görevleri sona erer. Yasak süresince yedek üye görev yapar.
  • Disiplin cezası uygulanan avukat, beş yıl geçtikten sonra cezanın sicilden silinmesini talep edebilecek. Bu süre içinde başka bir ceza almamış ise, sicilden silinecek. Ancak meslekten çıkarma ve geçici yasaklama cezalarının silinmesi mümkün değil.
  • 126. madde, tanık ve bilirkişiler için kaybettiği zaman ve harcadığı mesai ile orantılı bir tazminat, konaklama ve yol gideri ödenmesini öngörüyor. Bu giderler soruşturma veya kovuşturma yapılan baro tarafından karşılanacak. Ancak tanık ve bilirkişi incelemesi, ilgili avukat tarafından talep edilmişse bu giderleri kendisi karşılayacak. Giderler, avans olarak da alınabilecek.
  • Disiplin para cezası ve giderlerin ödenmesine ilişkin kararlar, İİK’nın ilam hükümlerine göre yerine getirilecek.

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN
Avukat, Arabulucu. Hukuk Sokağı ve Emsal.co kurucusu.

Ayrıca bknz.

E-İmza Tamam, Sıra KEP’te

Yargı sistemimizde son yıllarda yaşamakta olduğumuz dijital dönüşüm süreci hızlanarak devam ediyor. Elektronik imza kullanımında en …

X