Anasayfa / Haber & Güncel / Dünya Ticaret Örgütü’nden “Düz Paket” Sigara Satışına İlişkin Karar

Dünya Ticaret Örgütü’nden “Düz Paket” Sigara Satışına İlişkin Karar

Dünya Ticaret Örgütü’nden Sigara Üreticisi Firmaların Fikri Haklarıyla İlgili Tarihi Karar

Bilindiği üzere Türkiye’de 1 Ocak 2010’dan beri sigara paketlerinde çeşitli uyarılar yer almakta. Sigaranın sağlığı etkilediği ve öldürücü olduğu şeklinde çeşitli uyarılar ve rahatsız edici resimler yer almakta. Gayet tabi getirilen düzenlemenin amacı, sigaradan ve beraberinde getirdiği zararlardan tüketiciyi uzaklaştırmak. Fakat bir yandan da sigara üreticileri firmaların ticari ve fikri hakları açısından tartışmaya sebep olmuştu. Nitekim bu düzenleme yıldan yıla Türkiye dahil dünyanın bir çok ülkesinde uygulama alanı buldu.

Avustralya bu uygulamanın da üzerine çıkarak 2011’den beri sigaraları “düz paket” şeklinde satmaya başladı.

Avusturalya'da sigara satışına örnek fotoğraf

2012’de Honduras ve beraberindeki ülkeler, Dünya Ticaret Örgütü’nden Avustralya’ya tütün ürünleri ve ambalajlar üzerindeki ticari markalar, coğrafi işaretler ve ambalajlama gerekliliklerine kısıtlama getiren Avustralya yasa ve yönetmeliklerine ilişkin olarak danışmak istedi. Geçtiğimiz haftalarda sonuçlanan davada, Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ), Avusturalya’nın tütün ürünlerine yönelik sade ambalajlama gerektiren sıkı yasalarının ülkenin ticaret yükümlülüklerini ihlal etmediğini belirten dönüm noktası niteliğinde bir karara imza attı.

2011’de Avusturalya dava konusu yasayı çıkarttığında bazı ülkeler de bu durumu takip etmişti. Bu karar, diğer ülkelerin de benzer yasaları çıkartmasına yol açabilir.

Honduras, Avusturalya’nın Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Anlaşması’nı (TRIPS) 2.1, 3.1, 15.4, 16.1, 16.3, 20, 22.2(b), 24.3 ve Ticarette Teknik Engellerin Kaldırılması Anlaşması’ının  2.1, 2.2. maddelerini ihlal ettiği gerekçesiyle davayı ilk olarak 2012’de DTÖ’ye getirmişti. Kısa süre sonra Küba, Dominik Cumhuriyeti ve Endonezya gibi diğer tütün ihraç eden ülkeler davanın üçüncü tarafı olarak, davaya katıldılar.

DTÖ paneli, Avustralya yasalarının tütün ürünlerinin kullanımını azaltarak halk sağlığını iyileştirdiğini kabul ederek alternatif tedbirlerin eşit derecede etkili olduğu iddialarını reddetti. Ayrıca, Avustralya’nın tütün ticari markalarını ve fikri mülkiyet haklarını ihlal ettiği iddiasını reddetti.

Ortak bir bildiride, Avustralya Ticaret Bakanı Steven Ciobo ve Avustralya Kırsal Sağlık Bakanı Bridget McKenzie kararını “zafer” olarak nitelendirdi.

Dava, dünya çapında halk sağlığı mevzuatı için bir test örneği olarak görülmüş, sağlıksız gıdalar ve alkol ile tütün için daha sıkı pazarlama kurallarına yol açabilir.

Dünya Ticaret Örgütü Paneli’nin İngilizce tam metin raporu için:

https://docs.wto.org/dol2fe/Pages/FE_Search/FE_S_S006.aspx?Query=(@Symbol=%20wt/ds467/r*%20not%20rw*)&Language=ENGLISH&Context=FomerScriptedSearch&languageUIChanged=true#

KAYNAKÇA:

https://www.news.com.au/finance/business/manufacturing/australia-wins-wto-tobacco-packaging-case/news-story/97b570c4143559027c977d3b2601b498

https://www.smh.com.au/politics/federal/australia-wins-landmark-wto-ruling-on-plain-cigarette-packaging-20180629-p4zoft.html

https://edition.cnn.com/2018/06/29/health/australia-wto-dispute-intl/index.html

https://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/cases_e/ds467_e.htm

Yazar: Cankat Şir

Cankat Şir
Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kariyer Hukuk Derneği - Genel Başkan Yardımcısı Block-Law & Startup Blockchain - Araştırmacı

Ayrıca bknz.

Trafik Cezalarının Keyfiyetine Dair Vatandaş ve Hukukçu Gözüyle Bakış

Yazı başlığını öncelikle trafik cezası kesmeye yetkili kişiler sevmeyecektir eminim fakat trafik cezalarının keyfiyete dayalı …

X