Anasayfa / E-Hukuk / Kanadı Kırık Kuş ve Yasağa İlk Gün Tepkileri

Kanadı Kırık Kuş ve Yasağa İlk Gün Tepkileri

Mümkün mü, yapılabilir mi, nasıl olur derken sonunda bizzat hükümet tarafından ‘baş belası’ olarak görülen ve ‘kökünün kazınacağı’ belirtilen Twitter, 20 Mart 2014 akşamı itibariyle Türkiye’den erişime engellendi. Ardından yasağı aşarak Twitter’a giren internet kullanıcıları, erişim engellemenin nasıl aşılabileceğini paylaşmaya başladı. Erişim engellemesine rağmen ilk 15 saat içinde 7,5 milyon tweet gönderildi ve #TwitterisblockedinTurkey hashtag’i, tüm dünyada en çok konuşulan konu oldu. Geçtiğimiz ay 5651 sayılı yasa değişikliklerini onaylayan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de erişim engelleme yasağını ilk aşanlardan oldu. Bu yazının yazıldığı an itibariyle erişim engelleme yasağı devam ediyor. Tabii tepkiler de… Sırada YouTube olduğu da belirtiliyor. Erişim yasağının 24 saati geçmesi üzerine gerek yasağın hukuki arka planı, gerekse de toplumun tepkilerini sizler için derledik:

Twitter neden kapandı?

Twitter.com alan adına erişim sağlanamıyor olsa da, bunun gerekçesi site açılış sayfasında belirtilmiş değil. Erişim engelleme tedbirini uygulayan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) sayfasında ise, yalnızca koruma tedbiri uygulandığı bilgisine yer verildi. Ancak sosyal ağlarda paylaşılan bilgilere bakıldığında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Samsun 2. Sulh Ceza Mahkemesi, İstanbul Anadol 5. Sulh Ceza Mahkemesi ve İstanbul Anadolu 14. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından Şubat ayından bu yana çeşitli tarihlerde verilen erişim engelleme kararları olduğu belirtiliyor. Ancak mahkemelerce verilen kararların topluca engelleme değil, bireysel bazı hesapların engellenmesi yönünde olduğu da paylaşılan bilgiler arasında. Ancak genel kanı TİB’in kendiliğinden harekete geçerek Twitter’ı topyekün erişime engellediği yönünde.

Erişim engelleme sonrası gelişmeler

Engelleme sonrası durumun incelendiği bilgisini paylaşan Twitter, 21 Mart Cuma günü Av. Gönenç GÜRKAYNAK ile anlaştı ve Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Twitter’ı temsilen TİB ile görüşmek üzere Ankara’ya gitti. Yapılan görüşme sonrası bir açıklama yapılmış değil.

Engelleme kararına karşı tepkiler

İnternet kullanıcılarının, Twitter’a girilemediği bilgisini paylaşmaları sonrasında neredeyse tüm sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar, tepkilerini dile getirmeye başladılar. Türkiye Barolar Birliği, TMK 10. maddenin yürürlükten kaldırılması sonrası işlem yapma yetkisi olman İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın erişim engelleme kararının yok hükmünde olduğuna vurgu yaparken, erişim engelleme kararlarını verenler ile uygulayanların suç işlediğini belirterek, sorumlular hakkında HSYK ve TİB yetkilileri hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvuruda bulunduklarını açıkladı. Bunun yanı sıra, birçok baro ve sivil toplum kuruluşu engellemeye karşı tepkilerini iletmeye devam ediyor.

TBB: Twitter’a erişimin engellenmesi kararı yok hükmündedir, kararı verenler ve uygulayanlar suç işlemiştir

İstanbul Barosu: Twitter’a getirilen yasak ile Türkiye demokrasi ve özgürlüklerde “amatör küme”ye düşürülmüş, itibarı zedelenmiş, hukukun “kökü” kazınmıştır

Ankara Barosu: “Twitter.com” internet sitesine erişimin engellenmesi Anayasaya aykırıdır

Türkiye Bilişim Vakfı: Bu yasakla bilgi toplumu olamayız

Avrupa Birliği: Yasak yersiz, anlamsız ve ödlekçe

ABD, BM ve dış basın

Tweet atmak suç mu?

Hayır, Twitter’a erişim engelini aşarak girmek de, tweet atmak da suç değil. Suçta ve cezada kanunilik ilkesi olarak, bir eylemin cezalandırılabilmesi için yasalar ile suç olarak tanımlanması gerekiyor. Erişim engellemelerini alternatif yollar kullanarak aşmak diye bir suç ise kanunlarımızda tanımlanmış değil. Bu nedenle Twitter’a girmek, tweet atmak, bunun nasıl yapılabileceğine ilişkin bilgileri paylaşmak şu anki mevzuatımız açısından suç oluşturmuyor.

Twitter’a nasıl girilir?

5651 sayılı yasanın değiştirlmesi öncesi dönemde DNS değiştirmek, erişim engellemeleri aşmak için bir çözüm iken artık bu da yeterli bir çözüm değil. Şu an itibariyle VPN öne çıkıyor. Ayrıca Google DNS adresleri de erişime engellenmiş durumda. İnternet tarayıcısı olarak Chrome kullananlar için ZenMate isimli eklenti de hızlı ve basit bir çözüm olarak uygulanabiliyor. Yine bir başka çözüm olarak gerek bilgisayarlar gerekse akıllı telefonlar ve tabletler için çözüm sunan Hotspot Shield de oldukça popüler olmuş durumda.

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN
Avukat, Arabulucu. Hukuk Sokağı ve Emsal.co kurucusu.

Ayrıca bknz.

Akademisyenlerden Twitter’a İhtarname

Twitter hukuk ekibine Prof. Dr. Yaman AKDENİZ ve  Yar. Doç. Dr. Kerem ALTIPARMAK tarafından “Türkiye’deki …

X