Anasayfa / Mevzuat / 5 Ocak’ta Yürürlüğe Girecek İcra ve İflas Kanunu Değişiklikleri

5 Ocak’ta Yürürlüğe Girecek İcra ve İflas Kanunu Değişiklikleri

İcra Dairesi3. Yargı Paketi olarak tanımlanan 6352 sayılı yasa, 5 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girmişti. İcra Hukuku ile ilgili önemli değişiklikler de getiren yasa, İcra ve İflas Kanunu’nun bazı maddelerini değiştirmiş, bazı maddelerdeki değişikliklerin de altı ay sonra yürürlüğe girmesini öngörmüştü. Buna dair haber, Hukuk Sokağı’nda yayınlanmıştı. Bu yazımızda ise, İcra ve İflas Kanunu’nda 5 Ocak 2013 tarihinde yürürlüğe girecek değişiklikleri inceleyeceğiz.

İşlemlerin Elektronik Ortamda Yapılmasını Sağlayacak Önemli Değişikliklere Gidildi

İcra ve İflas Kanunu’na eklenen 8/A maddesi ile, icra ve iflas dairelerinde yapılacak tüm işlemlerde UYAP’ın kullanılacağı hükmü getirildi. Usulüne göre elektronik imza ile oluşturulmuş veriler senet hükmünde kabul edilecek ve e-imza, ıslak imza ile ispat gücünü haiz olacak. Kanunlarda e-imza ile yapılamayacağı açıkça belirtilmedikçe, tüm işlemlerde e-imza kullanılabilecek.

Yazışmalar, zorunluluk olmadıkça elektronik imzayla imzalanarak UYAP üzerinden yapılacak. UYAP üzerinden gönderilen evraklar, ayrıca fiziki olarak gönderilmeyecek. Elektronik ortamdan fiziki örnek çıkarılması gereken hallerde belgeler icra müdürü veya görevlendirdiği personelce aslının aynı olduğu belirtilerek imzalanarak mühürlenecek.

58. maddede yapılan değişiklik ile, takip talebinin yazılı ve sözlü olarak yapılabilmesinin yanına, elektronik ortamda da takip talebi yapılabileceği hükmü mevzuata girmiş oldu.

114. maddenin 3. fıkrasındaki değişiklik uyarınca satış ilanı elektronik ortamda da yapılacak. Aynı maddeye eklenen ek fıkralara göre ise satışın elektronik ortamda nasıl yapılacağı düzenleniyor. Buna göre, açık arttırmaya elektronik ortamda teklif verme yoluyla başlanacak. Elektronik ortamda teklif verme, birinci ihale tarihinden itibaren 10 gün önce başlayarak ihalenin biteceği günden önceki günün sonuna kadar sürecek. İkinci ihalede ise bu süre, birinci ihaleden sonraki beşinci gün başlayarak aynı biçimde, ikinci ihalenin yapılacağı günden önceki günün sonuna kadar devam edecek. Bu yolla yapılacak teklifler, malın tahmin edilen kıymetinin % 50’sinden az olamayacak. % 20 teminat gösterme koşulu, elektronik teklif verme usulünde de geçerli olacak. Ancak taşınır üzerinde hakkı olan alacaklıdan pey akçesi ve teminat aranmayacak. Bu kapsamda ihalenin yapılması sürecini düzenleyen 115. madde de değiştirildi. Bu değişiklik de 05.01.2013 tarihinde yürürlüğe girecek değişiklikler arasında.

İhale şartnamesini düzenleyen 124. madde de bu kapsamda değiştirilerek, 3. fıkrasına, elektronik ortamda teklif vereceklerin de teminat göstermesi gerektiğinin ihale şartnamesinde yazılması hususu madde kapsamına alındı.

Yine, taşınmazların satış ilanı ile ihale hazırlıklarının düzenlendiği 126. madde hükmü de yürürlüğe girecek değişiklikler arasında. Buna göre, taşınmazların satışında, elektronik ortamda verilecek teklifler, birinci ihaleden 20 gün önce başlayarak ihaleden önceki günün sonuna kadar sürecek. İkinci satışa geçilmesi durumunda ise süre, ilk ihaleden sonraki beşinci gün başlayarak, ikinci satıştın önceki günün sonuna kadar sürecek. Taşınır satışlarındaki gibi bedelin, takdir edilen kıymetin % 50’sinden az olmaması koşulu burada da geçerli olacak.

Satış ilanına ilişkin 127. madde de değiştirilerek, satış ilanının borçlu ve alacaklıya ve taşınmazın tapu siciline kayıtlı bulunan ilgililerinin tapuda kayıtlı adreslerine tebliğ edileceği; tapuda kayıtlı adres olmaması halinde MERNİS sistemindeki adreslerine gönderileceği prensibi benimsendi. Bunların dışında adres araştırılmasına girilmeyecek ve gazete ile elektronik ortamda yapılan satış ilanın tesligat yerine geçeceği kabul edildi.

İhale başlıklı 129. madde de değiştirilerek, elektronik ortamdaki düzenlemelere paralel olarak bazı eklemeler yapıldı. Ayrıca maddedeki % 60’lık sınır, % 50 olarak yeniden düzenlendi.

Nakit Ödeme Dönemi Sona Erdi

İcra ve İflas dairelerinde artık nakit para kullanılmayacak. İcra ve İflas Yasası’nın 9. maddesinde yapılan değişiklik ile, icra ve iflas dairelerinde yapılacak her türlü nakti ödemenin, banka kanalıyla yapılacağı hükmü benimsendi. Bunun tek istisnası, haciz esnasında tahsil edilen paralar yönünden geçerli olacak. Ancak bu takdirde de tahsil edilen meblağ, en geç tahsilatın yapıldığı günü takip eden ilk iş günü sonuna kadar banka hesabına yatırılacak.

Bu prensibe paralel olarak, icra dairesinden alınacak ödemeler de yine banka kanalı ile gerçekleştirilecek. 58. maddede yapılan değişiklik ile, takip talebinde bulunması gerekli hususlar arasına alacaklı ve/veya vekilinin tahsilatın yapılması halinde ödemenin yapılmasını istediği banka hesap numarasını yazması gerekliliği eklendi. Ayrıca, 60. maddedeki değişiklik uyarınca, borçluya gönderilen ödeme emrinde icra dairesine ait banka hesap numarası ile, borcun bu hesap numarasına ödenmesi ihtarı yazılacak. Bu kapsamda 168 ve 171. maddelerde de değişiklik yapıldı.

Yine aynı kapsamda, satış bedelinin ödenmesine ilişkin 118. maddede değişikliğe gidilerek, satış bedelinin daire dışında tahsil edilmesi durumunda tahsilatın, en geç takip eden ilk iş gününde banka hesabına yatırılmak üzere icra veya mahkeme kasasında muhafaza edilmesi hükmü getirildi.

Taşınır Malların Haciz ve Satışına İlişkin Önemli Değişikliklere Gidildi

88. madde değiştirildi. Buna göre, haczedilen para, banknot, hamiline ait senet ve poliçeler ile cirosu kabil diğer senetler ile altın, gümüş ve diğer kıymetli eşya icra dairesinde muhafaza edilecek. Diğer taşınır mallar ise alacaklının muvafakati ile, istenildiğinde geri verilmek kaydıyla muvakkaten borçlu yahut üçüncü şahıs nezdinde bırakılabilir.

Üçüncü şahsın elinde bulunan taşınır mallar haczedildiğinde, üçüncü şahsın kabulü halinde üçüncü şahsa yediemin olarak bırakılır. Mallar satış mahalline getirilmezse muhafaza yapılarak yediemin değişikliği yapılabilir. İcra dairesi üçüncü bir kişiye rehin olarak bırakılmış malları da muhafaza altına alabilir. Haczedilen mallar, Adalet Bakanlığı tarafından yetki verilen lisanslı yediemin depolarında muhafaza edilir. Yediemin depolarına ilişkin hususlar, Adalet Bakanlığı’nca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. İcra dairesi, hukuken artık muhafazasına gerek kalmayan malı, vereceği uygun süre içinde geri almasını ilgililere resen bildirecek. Verilen süre içinde alınmayan eşya için icra tetkik merciinin karrarı ile satılacak. Satış halinde, satış ve muhafaza giderleri düşüldükten sonra artan miktar bankaya yatırılacak.

Yabancı devlet başkanı, parlamento başkanı, hükümet başkanı veya hükümet üyelerini taşıyan ulaşım araçlar ile bu kişiler Türkiye’de bulundukları sürece, muhafaza altına alınamayacak ve yediemine bırakılamayacak.

Kolluk kuvvetleri tarafından yakalanan araçlar, en geç üç gün içinde en yakın icra müdürlüğüne teslim edilecek. Bu durumda aracı teslim alan icra müdürlüğü, yakalanmasını talep eden icra müdürlüğüne bildirimde bulunacak.

Bankalara Yazılan Haciz İhbarnameleri İçin Tüm Şubeler Nezdinde Sorgulama Yapılacak

89. maddenin 7. fıkrasındaki değişiklik de 05.01.2013 tarihinde yürürlüğe girecek değişiklikler arasında. Buna göre, üçüncü şahsa gönderilen haciz ihbarnameleri tüzel kişinin şubesine veya merkezine tebliğ edilebilecek. Tebligatı alan merkez, tüm şubelerini kapsayacak şekilde sorgulama yaparak cevap verecek.

Haczedilen Malların Satışını İsteme Süreleri Yarıya İndirildi

106. maddenin ilk fıkrasındaki değişikliğe göre, haczin konulmasından sonra taşınmazlarda iki yıl, taşınırlarda bir yıl içinde satış isteme süresi yarı yarıya indirildi. Buna göre taşınmazlarda 1 yıl, taşınırlarda 6 ay içinde satış istenmediği takdirde haciz düşecek. Bu kapsamda, satış isteme sürelerini düzenleyen 150/e maddesi de buna paralel olarak değiştirildi.

Taşınır malların satışını düzenleyen 112. maddenin ilk fıkrasındaki bir aylık süre, iki aya çıkarıldı. Buna göre icra dairesi, taşınır malı, satış talebinden itibaren iki ay içinde satacak. Taşınmazların satışını düzenleyen 123. madde de değiştirilerek, süre, 2 aylık süre 3 aya çıkarıldı.

Altı Ay İçinde Banka Hesap Numarası Bildirilecek

İcra ve İflas Kanunu’na eklenen Geçici 9. Madde ile, 05.01.2013’ten itibaren altı ay içnde alacaklı veya vekili tarafından banka hesap numarasının bildirilmesi gerekiyor.

Geçici 11. Madde

Geçici 11. madde hükmü, ilk fıkrası ile Adalet Bakanlığı’na 88/5 hükmü uyarınca yediemin depolarıyla ilgili tüm gerekli altyapıyı, maddenin yürürlüğe girişinden itibaren bir yıl içinde tamamlama yükümlülüğü getiriyor. Ancak lisanslı yediemin depolarının faaliyete geçmesine dek o yerdeki mevcut depo ve garajlarda muhafaza işlemlerine yönetmelik ve ücret tarifeleri uyarınca devam edilecek. Ayrıca yediemin depolarında bulunan ve artık muhafazasına hukuken gerek kalmamış malların teslim alınması için bir ay içinde icra müdürü tarafından ilgilisine bildirim yapılacak. Tebligat yapılamazsa ya da mallar verilen süre içinde geri alınmazsa, satış işlemine geçilecek. Şayet satış da yapılamazsa Bakanlık tarafından görevlendirilecek icra müdürünün başkanlığında kaymakamlık, belediye, ilgili yer baro başkanlığı ve ticaret odası tarafından bildirilecek birer kişinin katılımıyla oluşturulacak bir komisyonun belirleyeceği bedel üzerinden mallar, yedieminin alacağına mahsuben devredilebilecek. Ancak ekonomik bir değeri kalmayan mallar için komisyon, imha edilmesi yönünde karar verebilir. Satış yahut yediemine devir sonrasında artan bedel varsa, masraflar mahsup edildikten sonra kalan bakiye, talep halinde ilgilisine ödenir.

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN
Avukat, Arabulucu. Hukuk Sokağı ve Emsal.co kurucusu.
X